Chuyện tết Đoan Ngọ

Chuyện Tết Đoan Ngọ và bánh tro Việt - Đài

Minh Thái

Mấy hôm nay ở Đài Loan được nghỉ Tết Đoan Ngọ, nghỉ tới tận 4 ngày mà cũng không đi đâu, toàn nằm nhà làm bài tập nên chán quá tự dưng thấy thèm bánh ú tro. Thế là vốn định bắt tay vào "công cuộc" mần bánh ú, lọ mọ một hồi, phát hiện là té ra ở đây họ cũng có bán bánh ú tro, chỉ có điều hình như nó hơi khác một chút với bánh tro ở Việt Nam.

Ở Đài Loan đón Tết Đoan Ngọ khá to, họ thường đua thuyền rồng và ăn bánh ú nhân mặn (nhân mặn gồm thịt heo, đậu phộng, hạt dẻ, nấm hương, trứng muối, tôm khô và các loại gia vị xào lên cho thơm rồi gói cùng với gạo nếp). Tất nhiên, đằng sau những phong tục luôn có những truyền thuyết :)))). Ở Việt Nam, Tết Đoan Ngọ là Tết "diệt sâu bọ" phá hoại mùa màng, thì ở người Hoa ở Đài Loan lại có một câu chuyện hoàn toàn khác.

Truyền thuyết về nguồn gốc Tết Đoan Ngọ mình được nghe các bạn Đài kể nhiều nhất là truyền thuyết về Khuất Nguyên, ngoài ra thì gần đây mình cũng có được nghe một số giải thích khác có liên quan tới cả các nhân vật Phật giáo như Mục Liên, Thanh Đề hay sự kiện lịch sử loạn Hoàng Sào... Nói chung theo dị bản số 1 thì Khuất Nguyên là một trung thần yêu nước thời Chiến Quốc, vì can vua mà vua không nghe nên ông nhảy sông tự tử vào ngày 5/5 âm lịch. Người dân vì thương tiếc ông nên chèo thuyền ra sông lấy gạo gói vào lá tre rồi ném ra sông để cúng ông (cũng có cách nói là để cá không ăn xác của ông). Thế là có tập tục ăn bánh ú và chèo thuyền rồng hàng năm.

Quay lại với việc mua bánh ú tro. Ban đầu tính tự làm rồi mà vướng ngay chỗ không tìm đâu ra nước tro, mà thật ra cũng không biết cái nước tro ấy là nước gì. Lọ mọ một hồi mới biết cái thứ nước tro ấy thật ra theo tính chất hoá học thì nó mang tính kiềm, nên trong tiếng Hoa họ gọi bánh tro là "kiềm bính" 〔鹼餅〕("bính" tức là bánh). Nước tro thực chất là nguyên liệu không xa lạ gì trong bánh trung thu, bánh đúc, mì sợi,... Nước tro truyền thống sẽ được làm từ cách đốt thân cây (cây mè đen, cây đậu phộng, cây dền,...) hoặc vỏ bưởi, vỏ chuối sứ để lấy tro hoà với nước (có khi là nước vôi trong), để lắng, lọc cặn thì sẽ ra phần nước tro. Nhưng hiện tại thì loại nước tro này đã trôi vào dĩ vãng vì cách làm nhiêu khê. Hiện tại các chợ thường có bán sẵn "nước tro hoá chất" (ở các nước châu Âu, Mỹ, Úc thì các chợ châu Á thường bán với tên gọi là "lye water" hoặc "kansui").

"Nước tro hoá chất" có tính kiềm, thường chứa các muối kiềm như K2CO3 (kali cacbonat/potassium carbonate) và NaHCO3 (natri hidrocacbonat hay "baking soda" thường dùng trong làm bánh). Nước tro tàu không độc hại trong thực phẩm nếu sử dụng đúng cách, điều này khỏi phải bàn. Nhưng vì tính chất của nó là tính kiềm nên nếu không cẩn thận (kiểu chơi ngu đổ thẳng vào miệng) thì vẫn có thể gây bỏng kiềm. Chính phủ Úc có quy định, độ kiềm cao nhất được chấp nhận cho phụ gia này không được vượt quá chỉ số pH > 11.5 (https://www.dhhs.tas.gov.au/…/Fact_sheet_Lye_Water_Dec_2010…). Đọc đến đây thì mình thấy cũng hơi rờn rợn, vì không biết bánh tro ở nhà có bao giờ được ngâm hoá chất ở chợ Kim Biên không cũng không biết được... 

Liên kết

Logo BGD ĐL

logo study Taiwan

duhocsinhdailoan-vn

taipei-economic-cultural-logo

Logo Hiep hoi dai thuong VN

logo lg

 

December 2017
Mo Tu We Th Fr Sa Su
27 28 29 30 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31