Cách học chữ Hán hiệu quả - học chiết tự bằng thơ ca

     Chiết tự là phương pháp nhớ chữ Hán hiệu quả, cách học này lại càng thú vị hơn khi nhớ bằng thơ, câu đố, câu đối

     Chiết tự - là một phương pháp học, nhớ chữ Hán độc đáo. Chiết tự có nghĩa là bẻ chữ, phân tích các chữ Hán thành các bộ phận, bộ thủ cho dễ nhớ. Người Việt xưa học chữ Hán đã không ngừng sáng tạo cách cách nhớ chữ Hán hiệu quả, một trong số đó là phương pháp học chiết tự chữ Hán qua thơ ca. Hình thức này vừa có hiệu quả trong việc học chữ Hán , vừa mang tính trí tuệ và nghệ thuật văn học cao. Đặc biệt với chữ Hán phồn thể, mỗi chữ đều hàm chứa ý nghĩa riêng, rất thú vị, đợi người học khám phá.
     Chiết tự trong việc giảng dạy chữ Hán còn nhằm giúp học sinh rèn đức tính cẩn thận, khi viết chữ hán không được thò, thụt, thiếu hay thừa.

Ví dụ 1: Chữ Đức: gồm 5 bộ chữ tạo thành, được thể hiện bằng câu vè:

      Chim chích mà đậu cành tre, 

    Thập trên tứ dưới , nhất đè chữ Tâm
Ví dụ 2:
  Trăng xưa dọi tỏ lòng người
Treo gương nhật nguyệt cho đời soi chung
     Tiếp cận một cách sơ lược cứ tưởng đây là một bài ca dao đề cập đến tình yêu nam nữ nhưng khi dùng phép chiết tự chữ Hán, ta sẽ khám phá ra những điều lí thú về nghệ thuật chơi chữ của tác giả dân gian: Trăng xưa dịch từ chữ Cổ nguyệt    ,  cổ  (cổ xưavà nguyệt (mặt trăngghép lại thành chữ Hồlòng người là thầm nói đến chữ sĩ  (người học trò) và tâm  (trái tim), ghép hai chữ này lại ta có chữ Chí; còn chữ nhật  (mặt trời) và chữ nguyệt月 ghép lại thành chữ Minh 
Vậy ba chữ chiết tự từ câu ca dao ra là  Hồ Chí Minh 胡志明.
      Ngoài ra, còn có những câu đối chiết tự:
Ví dụ: Tây Quốc hữu nhân danh viết Phật (西国有人名曰佛
           Đông môn vô thảo bất thành lan (东门无草不成兰
có nghĩa là: ở đất nước phương Tây có người gọi là Phật; cửa đông không có cỏ chẳng thể thành lan.
     Chữ Phật ngoài thể chữ thường thấy là bộ nhân đứng bên cạnh bộ phất () còn có dị thể 1 bên là bộ nhân đứng, 1 bên là chữ tây nằm trên chữ quốc, để chỉ Đức Phật là thánh nhân ở đất nước phía Tây
     Chữ lan là hoa lan, vốn ở chữ Hán phồn thể được cấu tạo từ từ chữ môn bao ngoài chữ chữ đông, ở trên có bộ thảo (蘭) ,nên nếu chỉ có chữ đông và môn mà thiếu bộ thảo trên đầu thì cũng không thể thành chữ lan được.

chiettu

Dưới đây là một số câu thơ giúp việc học chữ Hán trở nên thú vị: 
1. Chữ An () : yên ổn, bình an 
Cô kia đội nón chờ ai
Hay cô yên phận đứng hoài thế cô.
Cô kia đội nón chờ ai: chỉ bộ miên có hình dáng giống chiếc nón. Phía dưới là bộ nữ chỉ cô gái, vì vậy chữ An có hình giống như cô gái đang đội chiếc nón.
2. Chữ Lai () : đến 
Hai người đứng giữa cội cây,
Tao chẳng thấy mày, mày chẳng thấy tao.
Chữ Lai có bộ mộc chỉ cây cối, phần giữa 2 bộ mộc là hai nét chấm, giống như hai người đang đứng ở hai bên gốc cây.
3. Chữ Thủy (): bắt đầu
Con gái mà đứng éo le,
Chồng con chưa có kè kè mang thai.
Chữ thủy bao gồm có chữ nữ chỉ con gái và chữ thai . Chữ thai này không có nghĩa như trong bào thai, câu đố chỉ mượn âm. Đây là chữ hình thanh có chữ thai chỉ âm, chữ nữ (con gái) nói nghĩa.
4. Chữ Hiếu  (): hiếu thuận 
Đất thì là đất bùn ao,
Ai cắm cây sào sao lại chẳng ngay.
Con ai mà đứng ở đây,
Đứng thì chẳng đứng, vịn ngay vào sào.
Đất thì là đất bùn ao: Chính là bộ thổ ( chỉ đất đai)
Ai cắm cây sào sao lại chẳng ngay: chính là nét phẩy 丿 đứng bên cạnh bộ thổ. Phía dưới cùng là bộ Tử để chỉ đứa con.
5. Chữ Phu (): chồng, đàn ông
Thương em, anh muốn nên duyên,
Sợ e em có chữ thiên trồi đầu.
Cấu tạo chữ này gần giống chữ , nhưng nét phẩy nhô cao lên trên vì vậy câu đố mới có câu: Sợ e em có chữ thiên trồi đầu nghĩa là e sợ em đã có chồng rồi.
6. Chữ Hảo, tốt đẹp ()
Thiếp là con gái còn son,
Nếp hằng giữ vẹn ngặt con dựa kề.
Chữ Hảo được cấu tạo bởi bộ nữ chỉ con gái và bộ tử chỉ con cái. 2 bộ thủ này đứng cạnh nhau xuất hiện trong bài thơ trên.
7.Chữ Khán (): nhìn, xem
Tay nào che mắt mi cong
Nhìn xa phương ấy chờ mong người về
Phía trên của chữ hán này là chữ thủ 手 chỉ tay. Phía dưới là bộ mục chỉ mắt. Nhìn vào chữ này giống như một bàn tay đang che đôi mắt.
     Khi học chữ Hán bằng các câu thơ, câu đối, câu đố như thế này thật là thú vị và chắc chắn các bạn cũng không thể nào quên mặt chữ được.
TEC-HN

友站鏈結

Logo BGD ĐL

logo study Taiwan

duhocsinhdailoan-vn

taipei-economic-cultural-logo

Logo Hiep hoi dai thuong VN

 

logo lg

計數器

690613
Hôm nay
Tháng này
Tổng lượt truy cập
576
16404
690613